Mity, wierzenia i przysłowia

Bociany istnieją w bliskim sąsiedztwie człowieka już od wieków, stały się również tematem wielu wierzeń, powiedzeń i mitów, które są szeroko zakorzenione w naszej kulturze. Dotyczą one, m.in. terminów szczególnie związanych z przylotem, ale również z biologią tych zwierząt, które są odniesieniem do różnych prac gospodarskich. Dowodem na to jak mocno bociany są związane z życiem ludzi, może świadczyć chociażby umieszczenie ich w nazwach miejscowości lub herbach.

Pośród wielu ludów z całej Europy bocian jest uważany za ptaka, który przynosi szczęście, pomyślność w rodzinie, ale również dobry urodzaj. Każdy z nas co roku oczekuje pojawienia się pierwszych oznak wiosny: liści na drzewach, kwiatów, śpiewających ptaków w tym oczekiwaniu przydatne są wróżby. Z zachowania bocianów można rokować pogodę, np. jeżeli latają wysoko, może to zwiastować wczesną wiosnę lub ładną pogodę, jeżeli nisko, wiosna może nadejść późno i być ulewna, bądź pogoda na najbliższe dni może być deszczowa.

Wróżby na podstawie obserwacji bocianów są w dalszym ciągu powszechne. Jeżeli pierwszego ptaka dostrzeżemy w powietrzu, to pewne, że tego roku w pracy będzie nam się wiodło i przyleci do nas szczęście, jeżeli będzie stał, wtedy też pomyślność gdzieś się zatrzyma i do nas nie dotrze. Również po zobaczeniu lecącego ptaka panna wyleci z domu w tym roku lub kawaler przyleci, jeżeli bocian stał to kandydat na męża nie przyjdzie.

Kolejne przepowiednie mówią, że "Tam gdzie się bocian gnieździ, będzie się szczęśliwie działo", a jeszcze inne dają przekonanie, że bociany zakładają gniazda w gospodarstwach dobrych, uczciwych i porządnych ludzi " Szczęśliwy dom, gdzie boćki są". Również wierzono, że Bociany zakładały gniazda w miejscach, gdzie nigdy nie biją pioruny i był to dowód bezpieczeństwa rodzinnej zagrody. Oddaje to przysłowie: "Gdzie bociek na gnieździe siedzi, tam piorun nie uderzy". Bocianom przypisuje się również przynoszenie dzieci, jest to z pewnością najbardziej rozpowszechnione wierzenie dotyczące tego gatunku.

W rzeczywistości Bociany łączą się w pary na lata, przywiązują się do miejsca i zawsze wracają do swojego gniazda. Natomiast jeśli, któreś spóźni się z powrotem, jest wymieniane przez partnera. Można również zaobserwować, że w czasie gdy samiec oddala się w poszukiwaniu pożywienia, samicę odwiedzają konkurenci z sąsiednich lęgowisk. Przyłapani na zdradzie zazwyczaj ponoszą surową karę, aczkolwiek w większości wypadków zazdrosny samiec oszczędza samicę od której oczekuje potomstwa.

    Z biegiem lat wierzenia się zmieniają, przedawniają, ale niektóre przekonania pozostają z nami na długo.